3. Hindoeïsme en het Christendom (1)

Hindoeïsme is een verzamelnaam voor de filosofie, de religieuze geloven en gebruiken, en de manier van leven van vele mensen in India. Voor Hindoes in India is Hindoeïsme een onafscheidelijk onderdeel van hun leven. Het is een allesomvattende benadering tot het leven waarbij naast religie ook de sociale orde, het inkomen, familie, politiek, dieet, enzovoort is betrokken.

De oorsprong van het Hindoeïsme wordt over het algemeen met de rivier de Indus in verband gebracht. Anderen suggereren dat de term later door de Europeanen werd uitgevonden als een algemene term om de complexe verscheidenheid van religies, die onder de mensen van India werden gevonden, te omschrijven. De Hindoes zelf geven de voorkeur aan Sanatana Dharma of Hindu Dharma, wat als “eeuwigdurende wet” of “eeuwig onderwijs” wordt vertaald. Dit geeft de eeuwige en de onthullende natuur van het Hindoeïstische geloofssysteem aan. [2]

Achtergrond

Met een geschatte 950 miljoen (of misschien wel meer) volgelingen, is het Hindoeïsme, na het Christendom en Islam de derde grootste wereldgodsdienst. Alhoewel het niet bekend is wie de grondlegger is, wedijvert het Hindoeïsme met het Judaïsme over welke van de twee de oudste religie is.  De overgrote meerderheid van haar aanhangers (meer dan 900 miljoen) leeft in India waar meer dan 80% van de bevolking Hindoe is. Andere landen met een grote Hindoe bevolking zijn: Nepal, Bangladesh, Indonesië, Maleisië, Sri Lanka en Pakistan. Men denkt dat er meer dan een miljoen Hindoes in Amerika wonen. [3] In Nederland wordt het aantal volgelingen van het Hindoeïsme op ongeveer 200.000 geschat.[4]

Alhoewel ze volgens traditie geen zendelingen zijn, heeft het Hindoeïsme zich toch door de wereld verspreid doordat Hindoes reisden en emigreerden. Door de groeiende export van goedopgeleide arbeiders van India naar de Westelijke landen is het Hindoeïsme een groeiend fenomeen.

De klassieke theorie over de oorsprong van het Hindoeïsme traceert de religie tot een oude beschaving die in 3000 BC in de Indus Vallei leefden, terug. Haar ontwikkeling werd beïnvloed door de vele invasies die in deze vallei plaatsvonden. De eerste gedocumenteerde geloven en gebruiken, die uit de periode van 1500-500 BC afkomstig zijn, worden vaak de Vedische religie genoemd. Het oudst bewaard gebleven document is de Rigveda, waarvan men vermoed (gebaseerd op taalkundig en filosofisch bewijs) dat het oorspronkelijk tussen 1700 en 1100 BC dateert.

Gedurende de tweede helft van de Middeleeuwen vonden er opeenvolgende golven van invasies door Islamitische legers plaats die Noord India overheersten. Het Hindoeïsme nam daar snel af en vele Hindoes bekeerden zich tot Islam. Sommige Islamitische heersers verwoestten de Hindoe tempels en vervolgden de ‘niet Moslims’, terwijl andere overheersers weer veel toleranter waren. 

Vandaag de dag hebben diverse concepten van het Hindoeïsme zich in de Westelijke cultuur geïntegreerd. Yoga en transcendente meditatie zijn hier voorbeelden van. Alternatieve spiritualiteit en ‘New Age’ levensstijlen worden ook onder de vele aspecten van de Hindoeïstische praktijken samengevat.

Geloof over God

De meeste Hindoes geloven in een oppermachtige kosmische geest die Brahman wordt genoemd en die men in vele vormen (zoals de individuele godheden Vishnu, Shiva en Shakti) mag aanbidden. Het Hindoeïsme centreert zich om een variëteit van gebruiken die bedoelt zijn om iemand te helpen om Brahman (die overal en in alles is) te ervaren en om de ware natuur van zichzelf te ontdekken.

Dit maakt het Hindoeïsme een pantheïstische religie (omdat “het goddelijke” wordt beschouwd te bestaan in onszelf en in de wereld om ons heen). Het is zowel monotheïstisch (omdat er een oppermachtige “god”, Brahman, is) als tegelijkertijd polytheïstisch (doordat Brahman door meerdere goden kan worden vertegenwoordigd). Eigenlijk zijn er net zoveel goden als een Hindoe dat zelf wil.

Volgens de monotheïstische en de pantheïstische invalshoeken van het Hindoeïsme is Brahman  vormloos, onmetelijk en eeuwig. Hij is onveranderlijk en vormt de bron van het bewustzijn. Brahman is buiten tijd, ruimte en oorzaak en toch dringt hij in alles en in elk wezen door. Brahman is geslachtloos. Hindoeïstische geschriften verklaren dat Brahman alle beschrijvingen te boven gaat en alleen door middel van een directe spirituele ervaring kan worden begrepen.

Het doel van het Hindoeïsme is om op de een of andere manier “wakker te worden” en om onze eigen verbondenheid met de goddelijke aanwezigheid te realiseren. Dus, ondanks het feit dat het Hindoeïsme geloofd in het abstracte begrip van Brahman, aanbidden de meeste Hindoes Brahman dagelijks in een van de minder abstracte persoonlijke vormen van Brahman, zoals Vishnu, Shiva of Shakti. Sommige Hindoes aanbidden deze persoonlijke vormen van Brahman om een praktische reden; het is namelijk makkelijker om een persoonlijk wezen dan een abstract principe te aanbidden. Andere Hindoes beschouwen de persoonlijke vormen als de hoogste vorm van waarheid en aanbidden Brahman als een onmetelijk, maar toch persoonlijk wezen. Het moet worden opgemerkt dat bijgeloof in het leven van een Hindoe een grote rol speelt.

Lees meer over: (2) Hindoeisme - doctrines, grondlegger, geschriften